In de wereld van vandaag leven we met een continue stroom van beelden van over de hele wereld. Via nieuws, sociale media en andere online platformen zijn we dagelijks getuige van oorlog, rampen, politieke conflicten, ongelijkheid en klimaatcrises via de schermen van onze telefoons, televisies... We kijken naar het lijden en geweld van anderen, bijna in real-time, terwijl het gebeurt. Maar omdat de confrontatie met deze beelden zo constant is, blijven deze gebeurtenissen veraf en bijna abstract. We kijken, maar we ervaren het niet.

Deze afstand creëert een bizar paradox. Meer dan ooit tevoren zijn we ons bewust van wat er over de hele wereld gebeurt, toch laat die constante toegang tot geweld ons emotioneel verdoofd. Beelden van conflicten, de vluchtelingencrisis, ecologische rampen en politieke onrust zijn te zien op dezelfde plekken waar we ontspanning zoeken. Net zoals we toeschouwers zijn van ontspannende video's, films en series, worden we toeschouwers van echte gebeurtenissen die op dit moment plaatsvinden.

We kunnen de positie van toeschouwers daarom vergelijken met hoe we de bioscoop ervaren. In de bioscoop zitten we in het donker en zijn getuige van verhalen over mensen die lijden, vechten, verliezen en sterven. We voelen de spanning en we voelen empathie, maar onze positie blijft buiten het kader, zonder deel te nemen. Het verhaal ontvouwt zich, of we nu echt kijken of niet.

Maar film heeft ook de kracht om de afstand tussen de kijker en degene die bekeken wordt, uit te dagen. Film confronteert de toeschouwer met ongeziene, genegeerde realiteiten en motiveert ons om closer te kijken naar levens die gemarginaliseerd zijn en ervaringen die verborgen blijven.

In deze filmreeks willen we precies vertrekken vanuit die paradoxale positie: de toeschouwer als getuige, maar ook als voyeur. Binnen dit thema willen we spelen met wat het voor de kijker betekent om geweld en conflict te bekijken zonder de mogelijkheid, of de wil, om in te grijpen.

Door ongemakkelijke vragen te stellen, maakt deze filmreeks van de toeschouwer een medeplichtige: wanneer wordt kijken een vorm van afstand, en wanneer transformeert het in een vorm van betrokkenheid? En wat betekent het wanneer we blijven zitten, net als in de bioscoop, terwijl het verhaal doorgaat?

Een gezin arriveert bij hun huis aan het meer om een rustige vakantie te beginnen. Wanneer twee ogenschijnlijk beleefde jonge mannen langskomen, neemt het verhaal een verontrustende wending. De alledaagse normaliteit verandert in iets veel verontrustenders.

Schrijver en regisseur Michael Haneke speelt met de typische conventies van horror- en thrillerfilms door spanning op te bouwen via stilte, herhaling en psychologische manipulatie. Het resultaat is een film die de kijker voortdurend op het puntje van zijn stoel houdt. Maar meer nog daagt Funny Games de kijker uit om na te denken over zijn rol als toeschouwer. Waarom voelen we ons aangetrokken tot scènes van geweld? Wat betekent het om naar bepaalde uitkomsten te kijken, en ze zelfs te verwachten? Door die gebruikelijke conventies van het vertellen van verhalen te doorbreken, maakt Haneke het publiek deel van de ervaring en dwingt hij ons om niet alleen geconfronteerd te worden met wat we op het scherm zien, maar ook met hoe we ermee omgaan.

Trix Van Pelt (2004) studeert Kunst en Archeologie aan de VUB en heeft een passie voor kunst in elke vorm. Ze is geïnteresseerd in de interactie tussen kunstvormen en het publiek, en hoe dit gesprekken opent over betekenis en representatie. Voor haar stage hielp ze mee met het cureren van de (huidige) tentoonstelling *Picture Perfect* in Bozar.

Nora Oscé (2005) volgt momenteel haar derde bachelorjaar Communicatiewetenschappen aan de VUB. Ze had altijd al een grote interesse voor films; haar moeder is een cinefiel en heeft deze eigenschap aan Nora doorgegeven. Dit motiveerde haar om te helpen bij het samenstellen van het filmp Programma voor Pilar. In haar vrije tijd brengt Nora graag tijd door met vrienden na de les en maakt ze wandelingen met haar hond Luis wanneer ze in het weekend thuis is van de universiteit.

Louise Vanneste (2002) studeert Archeologische Wetenschappen aan de VUB en specialiseert zich momenteel in osteoarcheologie; ze is vooral geïnteresseerd in de studie van botten en grafpraktijken. Daarnaast houdt Louise ervan om verschillende kunstvormen vanuit diverse perspectieven te bestuderen en erover te discussiëren.